Alınan son dakika bilgisine göre, İran’ın başkenti Tahran’da, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi arasında 3’lü zirve başladı.
3’lü zirve öncesinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Ukrayna’dan tahıl sevkiyatı konusu, görüşmede ele alınan önemli başlıklar arasındaydı.
İran Cumhurbaşkanı Reisi, “Suriye’de tek çözüm yolu diplomasidir. Askeri müdahale sorunu artırır” ifadesini kullandı.
Rusya Devlet Başkanı Putin, “Suriyeliler dış müdahale olmadan kendi kaderlerini çizebilmeliler. Ülkelerimiz Suriye topraklarında var olan terör yuvalarını ortadan kaldırmak için çaba sarf edecek. Suriyeli mültecileri için elimizden geleni yapmalıyız.” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın zirvedeki açıklamaları şu şekilde:
Suriye krizi kaynaklı meydan okumalar görüşmeleri gerekli kılıyor. Astana platformu somut adımlar atabilen yegane girişimdir. Rusya ve İran’dan beklentimiz, bu mücadelede Türkiye’ye destek olmalarıdır. PKK, PYD, YPG terörü hepimizin ortak meselesidir. Bu hedeflere el birliğiyle ulaşacağımıza yürekten inanıyorum. Suriye’nin toprak bütünlüğündeki en büyük engel terördür. Fırat’ın doğusunda terör eylemleri devam ediyor. Suriye’ye yapılacak en büyük iyilik, bölücü terör örgütünün uzantılarının topraklardan atılmasıdır. Önümüzdeki dönemlerde de eli kanlı terör örgütlerine yönelik mücadelemizi sürdüreceğiz. Bugünkü alacağımız kararların Suriye’deki siyasi geçiş sürecine yardımcı olmasını özellikle temenni ediyorum. PKK, PYD, YPG Fırat’ın doğusunda ve batısında eylemlerine devam ediyor.
Gündemimizde Suriyeli sığınmacıların geri gönderilmesi de var.
Astana ortaklarından beklentilerimiz Suriye’de istikrarın sağlanmasına yönelik çabalarımıza destek vermeleridir.
Sivil yerleşim yerlerini hedef alan saldırılar, siyasi çözüm çabamızı baltalıyor. İdlib’te terör örgütlerinden kaynaklanan endişelerinizi anlıyoruz. Gelinen noktada çalışmalarımız neticesinde bu bölgelerde terörist yapıların hakimiyetinin bulunduğunu belirtmek isterim. Türkiye, 7 milyon Suriyeli kardeşimizi misafir etmektedir. Suriyelilerin toprakların huzuru kalple, güvenli ve onurlu geri dönüşleri temin edilmelidir. Türkiye’den 500 binden fazla Suriyeli, terörden temizlediğimiz noktalara geri döndü.
Uluslararası toplumların yardımlarının ayrım gözetilmeksizin yapılması ortak menfaatimizedir. Suriye’de yardıma her zamankinden daha çok ihtiyaç duyuluyor. Astana ortaklarımızdan da aynı anlayışı bekliyoruz. BM sınır ötesi mekanizması 6 ay süreyle uzatıldı. Suriye’nin tamamına yönelik yardımların planlanması için bu sürenin yeterli olmadığı açıktır. Yeni iş birliği geliştirmemize imkan sağlayan zirve toplantılarının daha çok icra edilmesinin faydalı olacağı aşikardır.
“BU KRİZİ BİZ ÇIKARMADIK, KÜLFETİNİN BİZE YÜKLENMESİ DOĞRU DEĞİL”
Rejim nezdinde gereken telkinlerde bulunacağınıza inanıyorum. İdlib’de biraz da olsa sükunet varsa bu Astana sürecinin sonucudur. İdlib’deki ateşkesin ihlal edilmemesi bu bakımdan önemlidir. Özellikle sivil yerlerini hedef alan saldırılar süreci baltalıyor. Sizlerin İdlib’deki terör odaklarından kaynaklanan endişelerinizi anlıyoruz. Şehitler verme pahasına kararlılıkla sürdürüyoruz. Türkiye 3.7 milyon Suriyeli kardeşimizi geçici olarak misafir etmektedir. Suriyelilerin topraklarına huzurla, güvenle onurlu dönüşü temin edilmelidir. Terörden temizlediğimiz bölgelere Türkiye’den 500 binden fazla Suriyeli döndü. Siyasi çözümde ilerleme kaydedilmesi dönmek isteyenlerin kötü muameleye maruz kalmayacakları geri dönüşler için önemlidir. Heyetlerimizin bu konuda istişarelerini artırması yönündeyim. Bu krizi biz çıkarmadık, külfetinin de bize yüklenmesi doğru değildir. Suriye’nin kuzey batısındaki durum özellikle dikkat çekiyor. 4 milyon Suriyeli uluslararası yardımlara her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyor. Türkiye her türlü desteği vermiştir. Astana ortaklarımızdan da aynı anlayışı bekliyorum. BM’nin yardımların devam etmesi Suriye’deki krizi önleyecek yegane yöntemdir. Değerli dostum Putin’in müteakip zirvemize ev sahipliği yapma teklifini memnuniyetle karşılıyorum.
