Bursa barajlarındaki su doluluk oranı %0 olarak güncellendi. Bursa’nın içme suyu kaynaklarını besleyen Nilüfer ve Doğancı barajlarında doluluk oranı bugün itibarıyla %0 seviyesine düştü.
Evliya Çelebi’nin “Velhasıl Bursa sudan ibarettir” dediği Bursa’da su kalmadı!
Evliya Çelebi’nin “Velhasıl Bursa sudan ibarettir” sözleriyle tasvir ettiği ve bir zamanlar her köşesinden billur gibi sular akan Bursa, bugün susuzlukla karşı karşıya. Seyahatnamesinde kentin on yedi kaynaktan beslenen çeşmeleriyle, evlerden evlere akan berrak sularıyla adeta bir su cenneti olduğunu anlatan Evliya Çelebi, Bursa’nın “âb-ı hayat” kıvamındaki sularını överek, “Bu şehir sudan ibarettir” demişti.
Ancak aradan geçen yüzyıllar içinde kaynaklar kurudu, su yolları bozuldu, bir zamanlar “her köşe başında tatlı su akan” şehirde bugün baraj doluluk oranları %0 seviyesine düştü.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Bursa’dan şu şekilde söz eder:
“Gerçi bu şehrin çeşmeye ihtiyacı yoktur amma, gelip geçenler için hayır sahibleri iki bin altmış çeşme yaptırmışlardır, Herbiri ab-ı hayat gibidir. Sürgündeki Şeyhülislâm Aziz Efendi iki yüz adet çeşme yaptırarak herbirinin üzerine “sahibülhayrat fakir Aziz” diye yazdırmış ve Fâtiha rica etmiştir.
İki yüz çeşmesi, Bedestan’ın hemen önünde, Kavakcılar içinde, Gelincik çarşısında, Ulucami semtlerinde, her köşe başında ikişer yerden adam gerdanı kadar tatlı su akar. Birbirinden çıkıp bir çeşmeye daha varır. Bütün çeşmeleri böyle yapılmıştır. Bu çeşmelerin dışında, yirmi üç bin ileri gelen ailenin evinde birer çeşme vardır. Herbiri birer değirmen çevirir sulardır ki, evden eve gidip binlerce havuz, fıskıye, şadırvan, hamam, bağ ve bostanları sular.
Bursa şehri Keşiş dağının (Uludağ) eteğinde kurulduğu için, evleri hep birbirinden yüksekçe yapılmıştır. Bu sebeple evden eve suyun akmasına pek müsaittir. Bu suların hepsi on yedi kaynaktan gelmekte olup, âb-ı hayata benzeyen bu kaynaklar
Uludağın eteğinden çıkarlar.
Pınarbaşı, Sünderibaşı, Çatalkaynak, Kinirbaşı, Naşi deresi, Sobranbaşı, Ardıçlıbaşı, Harsudbaşı, Bellů kaynağı, Samanlı kaynağı… Uludağ’da bir kaynak vardır, çıktığı yerde kaybolur. Sonra buna Yıldırım Bayezid Han saman döktürmüş. Buradan saman çıkıncı, burasına samanlı kaynak demişlerdir.
Şeker kaynağı, Selam kayası kaynağı, Kral kaynağı, Murad dede kaynağı… Velhasıl on yedi tane kaynakları vardır.
Temmuz ayında bir kimse elini sokup içinden üç taş çıkaramaz, bu kadar soğuk saf sudur. Fakat zamanla su yolları bozulmuştur. Zalim suyolcular, geceleyin su yollarına at fışkısı döküp delinen yerlerini kapatırlar. Suların tadı ve rengi bozulur. Gündüzleri fışkı dökmek ihtimali yoktur. Çünkü hâkim haklarından gelir. Amma temizliğe dikkat edenler, adı geçen on yedi kaynaktan, nice temiz çeşmelerden getirip içerler. Elhasıl Bursa, sudan ibarettir.”
Evliya Çelebi Seyahatnamesi s.404
